معرفی کتاب فلسفه ترس

کتاب «فلسفه ترس» نوشته ی «لارس اسوندسن» کتابی است که شما را با ترس و زوایای محتلف آن آشنا می کند. در کتاب فلسفه ترس نویسنده می کوشد پرده از این راز بردارد که ترس چه جور احساسی است. چه نقشی در فرهنگ امروزین ما دارد، و از همه مهم تر چه استفاده های سیاسی از آن می شود.

کتاب فلسفه ترس با ترجمه «خشایار دیهیمی» و توسط انتشارات «گُمان» به چاپ رسیده است.

تاب فلسفه ترس، اثری نوشته ی لارس اسوندسن است که اولین بار در سال ۲۰۰۷ وارد بازار نشر شد. در زمانی نه چندان دور، انسان ها با ترسی واقعی و ملموس از احتمال شروع جنگی هسته ای، آخرالزمانی و نابودکننده زندگی می کردند. امروز ما از گرمایش جهانی می ترسیم؛ و سقوط اقتصاد؛ و البته تروریسم. شیوع بیماری های مختلف، مواد شیمیایی سرطان زا در غذاها، جرم های خیابانی و افزایش احتمال تعرض به کودکان را نیز به این فهرست اضافه کنید. اما به شکلی طعنه آمیز، انسان امروز در حال تجربه ی سلامتی و امنیتی است که در تاریخ بی سابقه است. لارس اسوندسن بیان می کند که بسیاری از ترس های ما محصول زندگی راحت تر و بهتر نسبت به گذشته هستند. رسانه های جمعی و هیاهوهای بی پایان دنیای مدرن را می توان عاملین اصلی وجود چنین ترسی نامید. ترس، احساسی بسیار قدرتمند است و حتی می تواند باعث نجات جانمان شود. اما این احساس همچنین می تواند آزادی ما را سلب کند و یکی از مهمترین عوامل پایداری یک جامعه، یعنی اعتماد را از آن بگیرد. اسوندسن در این کتاب روشنگرانه و البته سرگرم کننده، از ترس و تأثیرات مثبت و منفی آن با مخاطبین خود سخن می گوید.

کتاب هفت فصل دارد. در فصل اوّل شرح و گزارش مختصری از «فرهنگ ترس» به دست می‌‌دهم، یعنی اینکه چگونه ترس از نظر فرهنگی بدل به عینکی ذره‌‌بینی شده است که ما جهان را از پشت آن می‌‌نگریم. در فصل دوّم می‌‌کوشم توصیفی به دست دهم از اینکه ترس چه جور پدیده‌‌ای است و شماری از رویکردها و نگرش‌های مختلف به آن را باز می‌‌نمایانم، رویکردها و نگرش‌هایی که از نوروبیولوژی تا پدیدارشناسی را در بر می‌‌گیرد. در فصل سوّم به بررسی نقش ترس در «جامعه خطرخیز» می‌‌پردازم و نشان می‌‌دهم تلاش‌های ما برای به حداقل رساندن خطر حاوی چه جنبه‌‌های غیرعقلانی زیادی است. در فصل چهارم سروکارمان با این واقعیت است که ما غالبا داوطلبانه به دنبال چیزهای ترسناک می‌‌رویم ــ مثل ورزش‌ها و سرگرمی‌های دیوانه‌‌وار ــ نکته متناقض اینجاست که ما معمولاً سعی می‌‌کنیم از هرچه ترس‌‌آفرین است پرهیز کنیم. در فصل پنجم نگاهی می‌‌اندازم به مفهوم اعتماد و این نکته را به بحث می‌‌گذارم که فرهنگ ترس تأثیری مخرّب و تضعیف‌‌کننده بر اعتماد دارد ــ و همین متقابلاً و به نوبه خود دامنه ترس را افزایش می‌‌دهد. وقتی اعتماد عمومی کاهش پیدا می‌‌کند، این کاهش تأثیری متلاشی‌‌کننده بر روابط اجتماعی می‌‌گذارد، اگرچه ترس به سهم خود می‌‌تواند تأثیری یکپارچه‌‌کننده هم داشته باشد. این نقش یکپارچه‌‌کننده ترس در شماری از فلسفه‌‌های سیاسی اهمیت بسیار دارد، خصوصا در فلسفه سیاسی ماکیاولّی و هابز. در فصل ششم من به همین نقش ترس که بنیان برخی از فلسفه‌‌های سیاسی است می‌‌پردازم و در عین حال نشان می‌‌دهم از ترس در همین سال‌های اخیر در پروژه «جنگ علیه تروریسم» چه بهره‌‌برداری‌های سیاسی شده است. و سرانجام، در فصل پایانی این پرسش را مطرح می‌‌کنم که آیا راهی برای برون‌‌رفت از ترس وجود دارد یا نه، و آیا ما می‌‌توانیم این جوّ ترسی را که امروزه ما را احاطه کرده است بشکنیم یا نه.

تاب فلسفه ترس نتیجه عصبانیت هرچه بیشتر من از سلطه ای است که ترس بر زیست جهان ما پیدا کرده است. کتابهایی که بر اثر عصبانیت نوشته می شوند معمولا جدلی و مایه جروبحث هستند، و کتاب فلسفه ترس هم از این قاعده مستثنا نیست. این کتاب حمله ای است به این گرایش که عملا همه پدیده ها را باید از منظر ترس مورد توجه قرار داد. یک خصیصه تناقض آمیز فرهنگ ترس این است که ترس درست زمانی سر بر می آورد که، با احتساب همه جوانب، زندگی ما نسبت به هر دوره تاریخی دیگری امن تر است. یکی از مهم ترین استدلالهای من علیه فرهنگ ترس این است که این فرهنگ آزادی ما را کمتر و کمتر می کند.

آسیب پذیری و شکنندگی ما بدان معناست که بیش از آن چیزهایی که می کوشیم به دست آوریم، چیزهایی هست که می خواهیم از آن ها بگریزیم.

 حکومت برای تقویت مشروعیتش غالبا خطرها را جدی تر از آنی که هستند، می نمایاند.

 ترس ما مشکلی است که از تجمل ما برخاسته است: ما چنان زندگی های امنی داریم که به ما فرصت می دهد نگران بی شمار خطرهایی باشیم که عملا هیچ بختی برای آسیب زدن به زندگی ما ندارند.

مشخصات کتاب

  • عنوان: فلسفه ترس
  • نویسنده:لارس اسوندسن
  • ترجمه:خشایار دیهمی
  • انتشارات: گمان
  • تعداد صفحات: ۲۳۸
  • قیمت:۳۵۰۰۰ تومان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *